Methodologie

Deze pagina legt uit waar de cijfers over milieu-impact in ClimateCart vandaan komen en hoe ze berekend worden. Alle waarden zijn schattingen op basis van gemiddelde gegevens per soort product.

CO₂-voetafdruk

Berekening: voor elk product vermenigvuldigt ClimateCart een CO₂-voetafdruk per kg met het gewicht van het product dat je kocht.

• Voetafdruk per kg: komt uit Agribalyse 3.1.1, de referentiedatabase voor voeding van het Franse milieuagentschap ADEME. Die geeft de CO₂-voetafdruk in kg CO₂e per kg product, berekend met de Europese Product Environmental Footprint-methode (PEF) en de bijhorende methode voor impactbeoordeling, EF 3.1.
• Gewicht: als de kassabon een gewicht vermeldt, bijvoorbeeld bij losse groenten en fruit of vlees per gewicht, wordt dat gewicht gebruikt. Anders gebruikt ClimateCart een standaardgewicht voor dat product, zoals een gangbare verpakking, vermenigvuldigd met het aantal stuks. Je kunt het gewicht in de app altijd aanpassen.
• Producten in de database: de Agribalyse-database bevat vaak meerdere versies van hetzelfde voedingsmiddel, op verschillende manieren bereid (bijvoorbeeld zalm gestoomd, gekookt of uit de oven). ClimateCart houdt enkel de versie zoals ze in de winkel verkocht wordt. In totaal gebruikt de ClimateCart-database ongeveer 550 producten uit Agribalyse.
• Gelijkaardige producten: verschillende producten op een kassabon kunnen aan hetzelfde product in de database gekoppeld worden. Jupiler, Stella en Maes worden allemaal gekoppeld aan "bier" en krijgen dus dezelfde voetafdruk per kg.
• Levenscyclusfasen: de voetafdruk in de app telt vijf fasen op: landbouw, verwerking, verpakking, transport en de supermarkt. De Agribalyse-database bevat ook een waarde voor de consumptiefase (bewaren en koken thuis), maar die wordt weggelaten omdat er geen informatie is om die impact te berekenen. In de app wordt de supermarktfase samen met transport getoond.
• Losse producten: voor producten die in de winkel gewogen worden, valt de verpakkingsfase weg.
• Bredere koppelingen: als een lijn op de kassabon enkel aan een productcategorie gekoppeld kan worden (bijvoorbeeld "kaas"), wordt de gemiddelde voetafdruk van de producten in die categorie gebruikt.
• Voetafdrukken van merken: voor enkele merken die de CO₂-voetafdruk van hun eigen producten publiceren (Oatly, Quorn en Flora), vervangt die gepubliceerde waarde de Agribalyse-waarde. Die producten krijgen een ster.

Bron: Source ADEME, données AGRIBALYSE v3.1.1 - 2023 (Agribalyse, documentatie).

Plantaardig alternatief

Voor vlees, vis, zuivel en andere dierlijke producten toont de app hoe je kassabon zich verhoudt tot een plantaardig alternatief.

• Vervangingen: elk dierlijk product wordt vervangen door een plantaardig product van dezelfde soort (bijvoorbeeld gehakt door plantaardig gehakt).
• Eiwitten, waar het zinvol is: voor producten zoals stukken vlees wordt het gewicht van het alternatief aangepast, zodat het evenveel eiwitten levert. Voor producten waar eiwitten minder relevant zijn, zoals charcuterie, vervangt het alternatief hetzelfde gewicht.

Waterconsumptie en landgebruik

De heatmap toont nog twee indicatoren uit Agribalyse, berekend met dezelfde EF 3.1-methode:

• Waterconsumptie: het water dat tijdens de levensduur van het product verbruikt wordt, gewogen naar hoe schaars water is in de regio waar het gebruikt wordt.
• Landgebruik: al het land dat nodig is om het product te maken, en het effect ervan op de bodemkwaliteit.

Deze indicatoren worden enkel als aandelen getoond (welke producten of voedingsgroepen het grootste deel van het totaal uitmaken), niet als absolute cijfers. Hun eenheden (m³ wereldequivalent en punten) zijn moeilijk te interpreteren. Voor producten met een voetafdruk van het merk worden de water- en landwaarden van het overeenkomende Agribalyse-product gebruikt.

Budget en vergelijkingen

• Maandbudget: om in lijn te blijven met de 1,5 °C-doelstelling van het Akkoord van Parijs is het CO₂-budget ongeveer 2,5 ton CO₂e per persoon per jaar. Gedeeld door 12 is dat ongeveer 208 kg per maand. Dit is het budget voor je volledige voetafdruk, niet enkel voor voeding.
• Drie soorten eters: in de analyses wordt je CO₂ per kg voeding vergeleken met drie typische eetpatronen:
  • Grote vleeseter (meer dan 100 g vlees per dag): ongeveer 2,6 kg CO₂e per kg voeding.
  • Kleine vleeseter (minder dan 50 g vlees per dag): ongeveer 1,5 kg CO₂e per kg voeding.
  • Vegetariër: ongeveer 1,0 kg CO₂e per kg voeding.
  De eetpatronen komen uit een studie naar wat 55 000 volwassenen in het Verenigd Koninkrijk eten en drinken. ClimateCart berekende de CO₂ per kg van elk eetpatroon uit de belangrijkste voedingsgroepen, met dezelfde Agribalyse-waarden als voor je kassabonnen.
• Auto: een gemiddelde nieuwe benzineauto stoot ongeveer 120 g CO₂ per km uit (enkel uitlaatgassen).
• Koelkast: een koel-vriescombinatie met energielabel D verbruikt ongeveer 200 kWh per jaar. Met de Belgische stroommix van 2025 (0,18 kg CO₂ per kWh) is dat ongeveer 36 kg CO₂ per jaar.
• Boom: een volwassen boom neemt ongeveer 22 kg CO₂ per jaar op.

Deze vergelijkingen zijn afgerond en dienen enkel ter illustratie.

Persoonlijke doelen

Met een account kun je in je profiel persoonlijke doelen instellen. ClimateCart volgt ze per maand, vanaf de maand waarin je een doel aanzet. Alle kassabonnen die je bewaarde met een datum in die maand tellen mee, ook die van voor je het doel aanzette. De doelen hieronder gaan over wat mensen eten. ClimateCart kijkt naar wat je koopt, dus je resultaat is een schatting.

Eiwitbalans

Eiwitten van dieren (vlees, vis, zuivel, eieren) hebben meestal een grotere milieu-impact dan eiwitten van planten (bonen, linzen, granen, noten). Dit doel volgt het plantaardige aandeel van de eiwitten in je boodschappen. Op de schuifbalk staan twee referentiepunten:

• 60% plantaardig: het doel van de Vlaamse eiwitstrategie en de Green Deal Eiwitshift op ons bord: tegen 2030 60% van de eiwitinname uit plantaardige bronnen. In 2014 haalden Vlamingen gemiddeld 40% van hun eiwitten uit planten.
• 70% plantaardig: het Planetary Health Diet van de EAT-Lancet-commissie. Het plantaardige aandeel van de eiwitten werd berekend uit het eetpatroon in het rapport van 2025 en het eiwitgehalte van elke voedingsgroep. Dat geeft bijna 70%.

Zo meet ClimateCart je eiwitbalans:

• Eiwitten per product: het eiwitgehalte per 100 g komt uit Ciqual 2025, gekoppeld aan de producten in de Agribalyse-database.
• Dierlijk aandeel per product: voor producten met meerdere ingrediënten (bijvoorbeeld een pizza of een kant-en-klare maaltijd) komt het dierlijke aandeel van de eiwitten uit de ingrediëntenverdeling in Agribalyse 3.2. De hoeveelheid van elk ingrediënt wordt uit die verdeling afgeleid en vermenigvuldigd met het eiwitgehalte. Andere producten krijgen het gebruikelijke aandeel van hun productcategorie.
• Resultaat per maand: plantaardige eiwitten gedeeld door alle eiwitten in de gekoppelde voedingsproducten op de kassabonnen van die maand (volgens de datum op de bon). Je haalt je doel als het afgeronde aandeel minstens je doel is. Pas je je doel aan tijdens een maand, dan telt de laatste waarde voor die maand.

Seizoensgroenten en -fruit

• In het seizoen: de verse groenten en het fruit op je kassabonnen worden vergeleken met een seizoenskalender voor België in de maand van aankoop. De kalender is samengesteld uit Velt, Boerenbond en VLAM. Belgische producten die na de oogst goed bewaren, zoals appels en wortels in de winter, tellen ook als in het seizoen.
• Resultaat per maand: het deel van het gewicht van je groenten en fruit dat in het seizoen was. Exotische producten tellen niet mee. Je kiest zelf het minimum dat je wilt halen; hetzelfde doel geldt voor elke maand.
• Niet elke maand is even makkelijk: in de late winter en de lente zijn veel minder producten in het seizoen dan in de zomer en de herfst.

Exotische groenten en fruit

• Exotisch: groenten en fruit die nooit in België groeien, zoals bananen, ananas, mango, avocado en citrusvruchten.
• Resultaat per maand: het aandeel exotische producten in het gewicht van al je groenten en fruit, vergeleken met het maximum dat je instelt.